Czym jest lichwa?

Lichwa to pojęcie, które ma negatywne konotacje i w świadomości ludzi zakorzeniła się jako pożyczka na bardzo niekorzystny procent. Jest znana ludziom już od wielu wieków. Do niedawna najbardziej kojarzona z grupami przestępczymi i nielegalnymi transakcjami.

Choć czasy się zmieniają, problem pozostaje niezmienny. Tylko teraz zamiast pojedynczych lichwiarzy, procesem tym zajmują się przede wszystkim całe firmy oferując różnego rodzaju pożyczki. Chociaż, oczywiście, lichwiarzem może być każdy. Oprocentowanie kredytów i pożyczek jest zwykle rażąco wysokie i jest to podstawa do orzeczenia, że dana firma (czy osoba) działa na zasadach lichwiarskich. Najczęściej dotyczy to firm oferujących tzw. chwilówki.

Z chwilówek korzystają najczęściej osoby biedne, które najczęściej nie mają możliwości spłaty takiej pożyczki, a co za tym idzie, grożą im wysokie kary. Brak spłaty chwilówki wiąże się najczęściej z ogromnymi odsetkami, które w efekcie podnoszą kwotę spłaty o kilkadziesiąt, a w ekstremalnych przypadkach nawet kilkaset procent. Wynika to najczęściej z procesu naliczania odsetek każdego dnia. Przy braku spłaty grożą również dotkliwe kary, w tym między innymi windykacja.

Jeśli chodzi o ochronę ze strony państwa polskiego, do tej pory obowiązywała ustawa podpisana jeszcze przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego. Miała ona zagwarantować ograniczenie procentu odsetek do wysokości czterokrotnej stopy lombardowej NBP. Jednak w praktyce się ona nie sprawdziła, ponieważ firmy poza bankowe z łatwością znajdowały sposoby na ominięcie przepisów, m. in. korzystając z braku ograniczeń dotyczących kosztów udzielenia pożyczki. W tym roku rząd opracował nowelizację ustawy antylichwiarskiej, która już wkrótce wejdzie w życie.

Lichwa w Polsce jest czynem karalnym, a za jej wykorzystywanie grozi nawet kara więzienia (do lat trzech), choć w praktyce niezbyt często ten instrument był wykorzystywany.

W praktyce ochrona przed lichwą polega na samokontroli. Po pierwsze należy uważać skąd pożycza się pieniądze. Warta podkreślenia jest tutaj kwestia to, że kredyty bankowe, chociaż trudniej dostępne, są znacznie bardziej bezpieczne, a państwo jest gwarantem tego bezpieczeństwa, dzięki jednolitemu prawu, które banki obowiązuje, a także ułatwionemu systemowi kontroli, co nie ma miejsca w przypadku firm finansowych, które bankami nie są. Po drugie lichwa jest najczęściej problemem związanym z nieświadomością konsumenta.

Jeśli klient podchodzi do problemu finansowego rozważnie, dużo łatwiej może uniknąć wykorzystania przez rażąco wysokie oprocentowanie pożyczki, czyli właśnie lichwę.